Kavelscout

Wonen op het erf: een tweede woning bij uw boerderij

Een ruim erf of een grote boerderij biedt vaak plaats aan een tweede huishouden: kinderen die terug willen komen, ouders die dichtbij willen wonen, of een koper voor een deel van het erf. Wat mag, verschilt sterk per gemeente en per provincie. Stand: september 2026.

Drie manieren om een woning toe te voegen

  1. De boerderij splitsen in twee of meer woningen. Daarvoor is toestemming van de gemeente nodig.
  2. Een familie- of mantelzorgwoning op het achtererf. Naar verwachting vanaf 1 januari 2027 mag dat voor ouders en kinderen zonder vergunning, binnen landelijke regels voor oppervlakte en hoogte. De woning blijft bij uw perceel horen. De regels staan op onze pagina over twee woningen op één perceel.
  3. Een kavel afsplitsen van het erf, met een eigen woning die los verkocht kan worden. Ook daarvoor moet de gemeente meewerken.

Wat acht gemeenten sinds 2025 regelden voor het buitengebied

GemeenteIn werkingWat de regel toestaat
Aa en Hunze5-9-2025een woning in het buitengebied splitsen in maximaal zes woningen van elk minimaal 75 m²; de eis van een hoofdgebouw van 200 m² is geschrapt
Ommen30-10-2025gesplitste woningen in het buitengebied minimaal 200 m³, met behoud van één architectonische eenheid; bijgebouwen maximaal 150 m² per woning
Lochem19-6-2025woningsplitsing in de hele gemeente; buiten de kom minimaal 150 m³ per woning en maximaal drie extra wooneenheden
Voorst1-9-2025splitsing vereenvoudigd in dorpskernen en buitengebied, met landschappelijke inpassing; 50 m² per woning
Súdwest-Fryslân4-12-2025splitsen van woningen en kavels in alle kernen, plus een eigen Ruimte-voor-ruimteregeling voor boerenerven, bedoeld voor jonge stellen, starters, mantelzorg en stoppende boeren
Horst aan de Maas6-2-2026het volkshuisvestingsprogramma noemt kavelsplitsing als instrument om ruime erven in de dorpskernen te benutten
Apeldoorn8-7-2025buiten de bebouwde kom een perceel van minimaal 1.000 m² splitsen in twee kavels van elk minimaal 500 m²
Maashorst25-2-2026perceelsplitsing in het buitengebied alleen bij cultuurhistorisch waardevolle panden, met landschappelijke inpassing en minimaal 50 m² per woning

Gemeenten die de deur dichthouden

Niet elke gemeente werkt mee. Maasgouw verleent volgens de Lokale uitvoeringsstrategie Wonen "in principe geen medewerking aan het bouwen van woningen in zij- en achtertuinen". Dalfsen staat een extra woning op een inbreidingslocatie alleen toe als daarmee een ruimtelijk knelpunt wordt opgelost, zoals de sanering van een hinderlijk bedrijf.

Noord-Brabant: een woning erbij tegen een investering in de omgeving

In het Brabantse buitengebied kan een extra woning via de maatwerkregeling omgevingskwaliteit. U levert dan een tegenprestatie die de omgeving verbetert, bijvoorbeeld door bedrijfsgebouwen te slopen of een milieubelastende activiteit te saneren. De tegenprestatie wordt vastgelegd in een overeenkomst met de gemeente. Hoe groot die is, staat in artikel 7.1.6 van de Beleidsregel omgevingsrecht Noord-Brabant, versie van 16 juli 2026:

WoningtypeTegenprestatie
Vrijstaande woning of twee-onder-een-kapminimaal €125.000 per woning
Meerdere woningen in één gebouw€125.000 per 1.000 m³; bij twee woningen in één gebouw is 1.000 m³ het maximum
Woningen binnen karakteristieke bebouwing, alleen inpandigminimaal €62.500; bij meer woningen per 1.000 m³
Tiny house, maximaal 150 m³€15.000, of €7.500 als het hooguit 15 jaar blijft staan

Wie een karakteristieke boerderij wil splitsen, valt onder de derde regel: een tweede woning binnen het bestaande gebouw, met behoud van het karakter.

Waar u op het erf extra op moet letten

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn woonboerderij splitsen in twee woningen?

Dat hangt af van uw gemeente. Aa en Hunze, Ommen, Lochem, Voorst en Maashorst hebben er sinds 2025 eigen regels voor; elders is het maatwerk. In Noord-Brabant geldt daarnaast de provinciale maatwerkregeling omgevingskwaliteit.

Mag mijn kind een woning op ons erf bouwen zonder vergunning?

Naar verwachting vanaf 1 januari 2027 mag een familiewoning voor ouders of kinderen op het achtererf zonder vergunning, binnen landelijke regels voor oppervlakte en hoogte. Die woning blijft bij uw perceel horen en is niet los te verkopen.

Wat kost een extra woning in het Brabantse buitengebied?

Naast leges en bouwkosten een tegenprestatie van minimaal €125.000 per vrijstaande woning, of minimaal €62.500 voor een woning binnen karakteristieke bebouwing (Beleidsregel omgevingsrecht Noord-Brabant, artikel 7.1.6).

Hoe weet ik wat er op mijn erf kan?

Begin met de regel van uw gemeente: kijk op de gemeentepagina of in de tabel met 32 regelingen op onze perspagina. De SplitsCheck toetst voor uw adres onder meer de bestemming, de perceelmaten en geurhinder van veehouderij in de buurt.

€ 29,00 incl. btw

Wilt u weten wat er op uw erf kan? De SplitsCheck toetst uw adres aan het omgevingsplan, de perceelmaten, de leges en het beleid van uw gemeente, en kijkt naar geurhinder van veehouderij. U ziet ook of uw woning groot genoeg is om te splitsen en hoeveel m² familie- of mantelzorgwoning er achter uw huis mag. Met de Eigendomscheck (+ € 12,50) ziet u ook of er erfpacht, een erfdienstbaarheid of een voorkeursrecht op uw erf rust.

Check uw adres

Bronnen

Indicatieve, geautomatiseerde voorselectie — geen juridisch of planologisch advies. Bronnen: Kadaster/PDOK, BAG, ruimtelijkeplannen.nl, officiële bekendmakingen.
Kavelscout · KvK 96183942 · Bachlaan 5, 5654 HM Eindhoven · info@kavelscout.nl · 06-12423924
Kosten & regels · Kavel splitsen per plaats · Kavel splitsen bij woonbestemming · Leges principeverzoek · Complete gids · Het proces · Kostenoverzicht · Principeverzoek · Kavelscout Pro
Over Kavelscout · Voorwaarden · Privacy