Kavel splitsen in Bourtange: wat kan er?

Analyse en tekst: Paul van Gompel (Kavelscout) · peildatum 12-08-2026 · methodiek en bronnen

In het kort: woonbeleid gemeente Westerwolde: neutraal · principeverzoek: Omgevingsoverleg, artikel 2.4 tarieventabel 2026: eerste vooroverleg 106,05 euro; principeverzoek · 46 kandidaten met een vergelijkbare vergunning in de buurt.

Daarmee staat Bourtange op plek 1029 van de 2.424 geanalyseerde plaatsen.

Kosten en regels in de gemeente Westerwolde

Wat kavelsplitsing kost en welke normen gelden, verschilt per gemeente. Bourtange valt onder de gemeente Westerwolde; deze cijfers gelden gemeentebreed. Wij zochten het uit in de legesverordening en het woonbeleid van Westerwolde.

De tarieven

• Principeverzoek (leges): Omgevingsoverleg, artikel 2.4 tarieventabel 2026: eerste vooroverleg 106,05 euro; principeverzoek (intaketafel, beoordeling of het initiatief wenselijk is) 371,30 euro; omgevingstafel 1.591,35 euro. Artikel 2.52: bij een vergunningaanvraag binnen 12 maanden na het omgevingsoverleg, voor dezelfde activiteit en in overeenstemming met de uitkomst, wordt verrekend: vooroverleg 100 procent, principeverzoek 75 procent, omgevingstafel 50 procent van de geheven leges. Geen boete op overslaan van het vooroverleg als zodanig, maar het BOPA-tarief valt dan 530,45 euro hoger uit (artikel 2.6 lid 3 sub b). (bron, 2026)
• Tariefmodel voorfase: staffel naar route of zwaarte — het tarief hangt af van de route: van een lichte intake tot een omgevingstafel of collegebesluit
• Omgevingsvergunning nieuwbouw woning (leges): Nieuwe woning is de som van twee delen. Bouwtechnisch deel (artikel 2.5): bouwkosten onder 200.000 euro: 123,30 euro plus 0,60 procent van de bouwkosten; 200.000 tot 500.000 euro: 234,35 euro plus 0,54 procent; 500.000 tot 2.000.000 euro: 948,20 euro plus 0,41 procent; vanaf 2.000.000 euro: 2.221,30 euro plus 0,35 procent. Ruimtelijk deel, omgevingsplanactiviteit bouwen (artikel 2.6 lid 1): onder 200.000 euro: 123,30 euro plus 1,81 procent; 200.000 tot 500.000 euro: 489,35 euro plus 1,63 procent; 500.000 tot 2.000.000 euro: 2.597,90 euro plus 1,22 procent; vanaf 2.000.000 euro: 6.417,15 euro plus 1,04 procent. Rekenvoorbeeld bij 250.000 euro bouwkosten: 1.584,35 euro technisch plus 4.564,35 euro ruimtelijk is 6.148,70 euro, exclusief de BOPA-opslag. Bouwkosten worden bepaald exclusief btw op basis van het Bouwkostenkompas Woning- en Utiliteitsbouw 2023 (artikel 2.1 lid 4), niet op basis van de eigen offerte. Welstandsadvies van de adviescommissie omgevingskwaliteit wordt apart doorberekend volgens bijlage B (artikel 2.50 lid 1 sub b). Aanvraag na aanvang of gereedkomen van de bouw: 20 procent opslag, maximaal 1.060,90 euro (artikel 2.47). (bron, 2026)
• Afwijken van het omgevingsplan (leges): Opslag bovenop het ruimtelijke tarief van artikel 2.6, geregeld in artikel 2.6 lid 3. Is de aanvraag voorafgegaan door omgevingsoverleg: 469,70 euro voor activiteiten die voorkomen in bijlage A, en 2.015,05 euro voor alle overige activiteiten, tenzij kostenverhaal op andere wijze is overeengekomen. Is er geen omgevingsoverleg geweest, dan wordt het tarief voor overige activiteiten verhoogd met 530,45 euro, dus 2.545,50 euro. Bijlage A is als JPG gepubliceerd en visueel uitgelezen: het is de kruimelgevallenlijst en sluit af met de zin dat bij toepassing van deze regels het aantal woningen gelijk blijft (behalve bij mantelzorg en de onderdelen 9 en 11). Een extra woning valt dus nooit onder het goedkope tarief van 469,70 euro maar altijd onder 2.015,05 of 2.545,50 euro: een factor 4,3 tot 5,4. Bij een uitgebreide voorbereidingsprocedure komt daar artikel 2.48 sub b bij: 848,70 euro. Alternatieve route: wijziging van het omgevingsplan kost 1.285,10 euro als de bevoegdheid aan het college is gedelegeerd (het delegatiebesluit omgevingsplan delegeert dit voor de bouw van maximaal 1 woning, mits passend in de Woonvisie) en 4.111,20 euro zonder delegatie (artikel 2.45). (bron, 2026)
• Parkeernorm vrijstaande woning: Geen eigen parkeernota en geen concrete norm per woning: volgt CROW, geen eigen nota. Het vastgestelde Facetbestemmingsplan Parkeren Westerwolde (NL.IMRO.1950.BP2201-vs01, vastgesteld 2 november 2022) eist in artikel 4.1 alleen dat in voldoende mate op eigen terrein in parkeerruimte wordt voorzien en verwijst dynamisch naar de door CROW vastgestelde richtlijnen, publicatie 381 december 2018 of de meest actuele uitgave, dan wel gemeentelijke beleidsregels over parkeren. In de CVDR van Westerwolde staat geen enkele parkeerregeling of parkeernota. Een getal voor een vrijstaande koopwoning is dus niet in gemeentelijke regelgeving vastgelegd; het volgt uit de CROW-publicatie, die niet vrij toegankelijk is. (bron, 2022)
• Minimale kavelmaat: Geen minimum kavel- of perceelsoppervlakte gevonden. Het vastgestelde Facetbestemmingsplan Woningsplitsing en verkamering Westerwolde (NL.IMRO.1950.BP2311-vs01, vastgesteld 27 maart 2024) verbiedt woningsplitsing als bouwen en als gebruik (artikelen 5.1 en 6.1) en staat het alleen toe met een omgevingsvergunning voor afwijken (artikel 6.2). In de kernen: oppervlakte van het oorspronkelijke hoofdgebouw ten minste 150 m2 en vloeroppervlakte per woning ten minste 60 m2. In het buitengebied, alleen bij karakteristieke of monumentale hoofdgebouwen: gezamenlijke oppervlakte van het oorspronkelijke hoofdgebouw en de aangebouwde bijbehorende bouwwerken ten minste 200 m2 en vloeroppervlakte per woning ten minste 100 m2. Maximaal 2 woningen per hoofdgebouw. LET OP: dit zijn gebouw- en vloeroppervlaktes, geen perceelseisen; er staat nergens een eis aan de kavelgrootte. Aanvullend geldt voor het buitengebied de Beleidsregel bebouwingsoppervlakte woonpercelen (CVDR713984), die de toegestane bijgebouwenoppervlakte koppelt aan de perceelsgrootte (tot 999 m2 perceel: 300 m2; 1.000 tot 1.499 m2: 350 m2; 1.500 tot 1.999 m2: 400 m2; 2.000 tot 2.499 m2: 425 m2; boven 2.500 m2: 450 m2) en bij woningsplitsing alleen geldt voor het oorspronkelijke hoofdgebouw, zonder meervoudige toepassing. Ook dat is geen splitsingseis aan het perceel. (bron, 2024)

Peildatum juli 2026 — tarieven wijzigen jaarlijks; raadpleeg de bron voor de actuele stand. Wanneer u welk bedrag betaalt, staat in het processchema.

Legesverordening Westerwolde 2026

De tarieven hierboven komen uit de officiële legesverordening van Westerwolde voor 2026 (paragraaf voorfase en omgevingsvergunning). De volledige, geldende tekst leest u bij de officiële bekendmaking: legesverordening Westerwolde 2026. Gemeenten stellen jaarlijks per 1 januari een nieuwe verordening vast; hierboven staat de samenvatting voor kavelsplitsers, met peildatum juli 2026.

Wat wil de gemeente?

De Omgevingsvisie die per 1 januari 2026 geldt zet de bestaande woningvoorraad centraal: nieuwbouw is mogelijk via een strategie die ervoor zorgt dat het toevoegen van woningen niet leidt tot ongewenste neveneffecten zoals leegstand, waardedaling en verpaupering, en toevoeging vindt plaats op plekken waar het een meerwaarde voor de omgeving is. Woningsplitsing is sinds 2024 juist bewust mogelijk gemaakt in de kernen en bij karakteristieke en monumentale panden, waar het volgens de geactualiseerde woonvisie daarvoor helemaal niet kon, maar het blijft standaard verboden en vergt altijd een omgevingsvergunning voor afwijken. Kavelsplitsing met een extra woning is nergens binnenplans geregeld: in de kernen mag het aantal wooneenheden ter plaatse niet meer bedragen dan het bestaande aantal, dus elke extra woning is per definitie een buitenplanse omgevingsplanactiviteit of een wijziging van het omgevingsplan. In het buitengebied worden in principe geen bouwmogelijkheden toegevoegd, behalve via de provinciale Ruimte-voor-ruimteregeling en in bebouwingslinten. Aandachtspunt: de Nota kostenverhaal noemt voor de bouw van een woning een maximale exploitatiebijdrage van 8.000 euro via een anterieure overeenkomst, bovenop de leges van de omgevingsvergunning. (bron, 2026)

De gemeente adviseert nadrukkelijk om eerst een conceptverzoek of vooroverleg te doen (106,05 euro); voor plannen die volledig van het omgevingsplan afwijken loopt dat via een principeverzoek aan de intaketafel (371,30 euro) en voor plannen met grote impact via de omgevingstafel (1.591,35 euro). Wordt de vergunning binnen 12 maanden aangevraagd voor dezelfde activiteit en conform de uitkomst van het overleg, dan wordt respectievelijk 100, 75 en 50 procent van die leges verrekend met de vergunningsleges. De reguliere beslistermijn op een omgevingsvergunning is 8 weken na ontvangst van de aanvraag; bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit met uitgebreide voorbereidingsprocedure komt 848,70 euro extra bovenop de leges en loopt de doorlooptijd fors op. (bron)

Werkt de gemeente Bourtange mee?

Bij 46 kandidaat-percelen in Bourtange vonden wij recente vergunningen voor vergelijkbare kleinschalige woningbouw in de directe omgeving — het sterkste argument bij een principeverzoek. Voorbeelden met het gepubliceerde besluit:

• vergunning uit 2026 — gmb-2026-376439
• vergunning uit 2026 — gmb-2026-325947
• vergunning uit 2026 — gmb-2026-383512
• vergunning uit 2024 — gmb-2024-339553

Hoe zien de kansrijke percelen in Bourtange eruit?

De mediane kandidaat in Bourtange is 3.110 m² groot, met naast de bestaande bebouwing 27 meter vrije breedte. Dat is ruim boven de vuistregel van tien meter voor een vrijstaande woning. Opvallend: 32% van de kandidaten is een hoekperceel, met een eigen ontsluiting op de straat — dat vergroot de slaagkans. 26 kandidaten scoren 80 punten of hoger op onze kavelscore, 28 tussen 60 en 80.

Waar in Bourtange liggen de meeste kansen?

• Vlagtwedderstraat — 28 kansrijke percelen
• 1e Pallertweg — 10 kansrijke percelen
• Wollingboerweg — 10 kansrijke percelen
• Bakovensweg — 8 kansrijke percelen
• Zevenkampenweg — 6 kansrijke percelen
• Van Sonoystraat — 5 kansrijke percelen
• Bisschopsweg — 4 kansrijke percelen
• Piketlaan — 4 kansrijke percelen

Straatniveau; nooit individuele woningen.

Wat is een extra kavel in Bourtange indicatief waard?

Geplande ontwikkelingen in gemeente Westerwolde

Grootschalige plannen die de omgeving de komende jaren kunnen veranderen, automatisch gesignaleerd uit de officiële bekendmakingen (peildatum 2026-09-07). Feitelijke signalen met bronvermelding — wat dit voor een specifiek perceel betekent, verschilt per plan en fase.

• bedrijventerrein/logistiek — Verleende vergunning: bedrijventerrein (Ambachtsweg, Handelsweg), Ter Apelkanaal, evenementenvergunning voor het organiseren van het evenement ‘Historische Demo-races’ op 16 august (2026-08-07, bron)
• zonnepark — Aanvraag omgevingsvergunning Omgevingswet: Hamsterweg nabij 18, Bellingwolde, realiseren zonnepark Hamster Zunne, datum: 2 juni 2026; (2026-06-17, bron)
• asielopvang — Ingetrokken vergunning: Ter Apelervenen, Ter Apel, intrekking aanvraag evenementenvergunning voor het organiseren van het evenement ‘Open dag AZC Ter Apel’ op 25 april 2026, verzen (2026-04-28, bron)
• zonnepark — Verleende omgevingsvergunning Omgevingsplanactiviteit: Veendijk 4 ZON, Bellingwolde, plaatsen EOS (energieopslagsysteem) bij zonnepark Bellingwolde, verzenddatum 9 april 2026; (2026-04-14, bron)
• zonnepark — Aanvraag omgevingsvergunning Omgevingswet: Beetserwijk nabij 10, Sellingen, het uitbreiden van de huidige batterij bij het drijvend zonnepark Sellingerbeetse, datum 1 april 2026; (2026-04-08, bron)
• asielopvang — Verleende omgevingsvergunning Omgevingsplanactiviteit: Ter Apelervenen 5, Ter Apel, plaatsen hekwerk op AZC-terrein, verzenddatum: 21 november 2025 (2025-11-25, bron)
• zonnepark — Aanvraag omgevingsvergunning Omgevingswet: Veendijk 4 ZON, Bellingwolde, het plaatsen van een EOS (energieopslagsysteem) bij zonnepark Bellingwolde, datum 12 november 2025 (2025-11-17, bron)
• asielopvang — Verleende vergunning: nabij het AZC, Ter Apel, standplaatsvergunning voor de verkoop van groente, fruit en levensmiddelen op maandag, woensdag en vrijdag van 1 januari 2026 tot en (2025-10-16, bron)
• asielopvang — Ingetrokken vergunning: Ter Apelervenen 3, Ter Apel, open dag AZC, verzenddatum: 22 september 2025 (2025-09-25, bron)
• asielopvang — Verleende evenementenvergunning: Ter Apelervenen 3, Ter Apel, evenement 'Open dag AZC Ter Apel' op 27 september 2025, verzenddatum: 26 augustus 2025 (2025-08-28, bron)

Hoe werkt kavelsplitsing?

Principeverzoek, dan omgevingsvergunning; bij recente gevallen in de regio duurde dat een half jaar tot een jaar. Elke stap met kosten en doorlooptijd: het processchema van vooroverleg tot vergunning.

Is uw perceel geschikt?

Wilt u weten of dit ook voor uw perceel geldt? De SplitsCheck toetst een adres in Bourtange op maatvoering, omgevingsplan en vergunning-precedenten, met een indicatie van de grondwaarde erbij.

Doe de SplitsCheck voor uw adres eerst een voorbeeldrapport zien?

Nog niet zover? De gratis SplitsAlert mailt zodra er in Bourtange nieuwe kansrijke percelen bijkomen of een vergelijkbare splitsing wordt vergund (eerst een bevestigmail; afmelden onder elke mail).

Meer weten?

De gids over kavel splitsen · de procedure stap voor stap · kosten & regels per gemeente · wat een bouwkavel waard is · zelf nakijken: Regels op de Kaart en officielebekendmakingen.nl.

Leges en beleid van Westerwolde: kosten & regels Westerwolde · alle 342 gemeenten.

Kavel splitsen in andere plaatsen

Vlagtwedde · Veelerveen · Sellingen · Vriescheloo · Wedde · Onstwedde · alle plaatsen